Niedobory makro/mikroelementów - Kompendium

[Gość]

Witajcie!
Powodowany chęcią pomocy początkującym jak i bardziej zaawansowanym w fachu uprawy, oraz zaistniałym rozrzuceniem informacji na ów temat, postanowiłem zebrać w całość materiały znalezione w sieci, połączone z własnym doświadczeniem, na temat przyczyn problemów zdrowotnych dotykających naszych podopiecznych.

Załączone poniżej materiały służą celom wyłącznie edukacyjnym

 

MAKROELEMENTY

AZOT (N) - jeden z trzech najważniejszych makroelementów, potrzebnych konopi do prawidłowego rozwoju;

Rola w fizjologii konopi: Azot odgrywa bardzo ważną rolę w rozwoju Twoich roślin; element ten jest głównie odpowiedzialny za produkcję chlorofilu, przebieg procesu fotosyntezy oraz absorpcję aminokwasów, które są budulcem białek; odpowiada za syntezę sporej ilości enzymów, które pozwalają Twojej roślinie prawidłowo się rozwijać, poprzez przeprowadzanie przeróżnych procesów metabolicznych. Zapewniają jej energię do rozwoju, mocne łodygi i zdrowe liście;
Azot jest najbardziej mobilnym elementem, co znaczy, że może się przemieszczać w całej roślinie. Zazwyczaj deficyt tego makroelementu będzie widoczny od dolnej do środkowej części rośliny, najpierw atakując starsze liście. Po czasie efekty niedoboru będą postępowały ku górze. W skrajnych przypadkach liście mogą przybierać odcień fioletowy, przy jednoczesnym żółknięciu pozostałych partii; należy pamiętać, że nadmiar aplikowanego do gleby azotu opóźnia kwitnienie konopi; należy również pozwolić roślinom na niedostatek tego makroelementu w późniejszej fazie kwitnienia, co będzie miało pozytywny wpływ na smak. Niedobór azotu jest często spowodowany zbyt kwaśną glebą.

Niedobór azotu w fazie wegetacji

Niedobór azotu w fazie późnego kwitnienia


Nadmiar azotu kumuluje się w liściach, powodując ich usychanie i "wypalanie" jak na zamieszczonej fotografii. W takiej sytuacji należy niezwłocznie przeprowadzić flushing gleby (płukanie) czystą wodą (najlepiej demineralizowaną/destylowaną).




FOSFOR (P) - jeden z trzech najważniejszych makroelementów, potrzebnych konopi do prawidłowego rozwoju;

Rola w fizjologii konopi: fosfor jest również kluczowym makroskładnikiem, o którym nie należy zapominać; jednym z najważniejszych zadań fosforu jest wspomaganie wzrostu korzeni, wpływ na ogólne zdrowie rośliny. Jest również jednym z najważniejszych czynników podczas okresu kwitnienia; pomaga również w procesie kiełkowania nasion; jest głównym składnikiem pokarmowym w procesach rozrodczych konopi; bez odpowiedniego stężenia tego pierwiastka, roślina będzie miała sporo problemów w trakcie zakwitania. Niedobory fosforu mają także wpływ na rozmiar rośliny, jej prawidłowy rozwój. Powodują zwolnienie tempa wzrostu oraz ogólne osłabienie; niedobór objawia się brązowieniem liści (na całej długości, lub do połowy) począwszy od ich ząbkowanych krawędzi, postępuje ku ich środkowi, zaś końcówki liści zawijają się ku górze; czasem dodatkową oznaką może być czerwonawy kolor łodyg (wiąże się to z nadprodukcją barwnika zwanego antocyjanem); również ciemnozielona barwa liści z miejscowymi przebarwieniami koloru czerwono- żółtego może być oznaką niedoboru fosforu; Pamiętaj! Podlewając rośliny zimną wodą (10*C i poniżej) znacznie ograniczasz i utrudniasz absorpcję fosforu przez rośliny! Zbyt duży poziom fosforu tłumi przyjmowanie takich mikroelementów jak żelazo (Fe), cynk (Zn) oraz potas (K), powodując z kolei ich deficyt w systemie.



POTAS (K) - jeden z trzech najważniejszych makroelementów, potrzebnych konopi do prawidłowego rozwoju;

Korzyści: potas również (podobnie jak fosfor) odgrywa bardzo istotną rolę; odpowiednia suma potasu w systemie rośliny pomaga jej utrzymać solidne i grube łodygi, wspomaga odporność na choroby, wspomaga proces fotosyntezy oraz proces wymiany gazowej (parowanie-oddychanie); potas to podobnie jak azot, mobilny makroelement, który znaleźć możemy w całej roślinie; jest dzięki temu również bardzo ważny dla procesów transportu wody w roślinie. Potas jest niezbędny podczas wszystkich etapów życia rośliny, szczególnie ważny i potrzebny w rozwoju i wzroście pąków kwiatowych;
Niedostatecznie duży poziom potasu objawia się m.in. opóźnieniem w rozwoju liści, skarłowaceniem liści i wysuszonymi koniuszkami na całej długości krawędzi liści; roślina się "wyciąga", a jej gałązki są bardzo podatne na złamania; deficyt potasu łatwo pomylić z deficytem żelaza, jednak są nieznaczne różnice: w przypadku niedoboru potasu koniuszki liści zwijają się, a brzeg obsycha i umiera; starsze liście mogą przybierać odcienie czerwieni, ich krawędzie również unoszą się ku górze; starsze liście mogą dodatkowo pokazać różne kolorowe plamy lub żółknięcie pomiędzy żyłkami liścia, aż do całkowitego zżółknięcia i obumarcia; Potas jest słabo wchłaniany, gdy roślina ma nadmiar wapnia (Ca). Ważne! Nadmiar sodu (Na) powoduje usuwanie z rośliny potasu!



WAPŃ (Ca) - makroelement; element niemobilny;

Korzyści: kolejny, bardzo istotny składnik pokarmowy, który jest m.in. budulcem ścianek komórkowych rośliny, bierze czynny udział w podziałach komórkowych w trakcie rozwoju i rozrostu łodyg i gałązek czyniąc je silniejszymi, przyczynia się również do wzrostu korzeni; wapń podnosi również poziom wchłaniania przez korzenie potasu (K); gdy rośliny wykazują niedobór wapnia, zarówno młode jak i starsze liście ukazują nam tego objawy; końcówki liści zaczną obumierać, mogą się skręcać, a roślina będzie stopniowo karłowaciała; na liściach w różnych miejscach zaczną pojawiać się żółtawe obszary (punkty), często otoczone brązową obwódką; jeżeli dostarczamy zbyt dużo wapnia w początkowej fazie wzrostu, rośliny zaczną karłowacieć; należy upewnić się, czy współczynnik ph gleby nie jest zbyt kwaśny, gdyż wtedy absorpcja wapnia jest znacznie utrudniona; Ważne! Nadmiar wapnia będzie prowadził do deficytów pozostałych składników pokarmowych! Podobnie jak magnez, wapń nie jest wchłaniany przez roślinę gdy pH gleby zawiera się między 2.0-6.4
Aby uzupełnić braki wapnia, najlepiej zaaplikować dolistnie rozpuszczone w wodzie wapno dolomitowe (proporcja: jedna łyżeczka do herbaty na kwartę wody <kwarta~1,2l.> ), lub rozpuścić pokruszone wapno dolomitowe w wodzie (1-2 łyżeczki na galon wody <galon~3,8l.> ) i podlać tym roztworem rośliny.


MIKROELEMENTY


MAGNEZ (Mg) - mikroelement, element ruchomy;

Korzyści: jeden z głównych składników chlorofilu oraz czynnik odgrywający znaczącą rolę przy jego produkcji; magnez pomaga utrzymać w zdrowiu żyłki listne, produkcję nowych zdrowych liści oraz ich struktury wewnętrzne. Magnez musi być obecny w roślinie w ilościach znacznych, jednak nie do tego stopnia aby wywołać działanie toksyczne; magnez jest jednym ze składników pokarmowych, którego niedobory najczęściej dotykają konopie; objawia się to zmianą odcienia zieleni wokół żyłek listnych, potem jaśniejsza zieleń przechodzi w kolor żółty, aż do uschnięcia; czasem końcówki i krawędzie liści mogą przybrać kolor limonkowo-zielony, a z czasem obsychać i zawijać się ku górze; niedobory magnezu objawiają się na młodszych liściach z górnej części rośliny, jednak w miarę upływu czasu dotykają również starszych liści; czasami liście będą żółkły lub brązowiały od wewnętrznej strony i odpadały od łodygi zanim zdążą zwiędnąć;
Z kolei nadmierne stężenie magnezu będzie się przejawiać narastaniem ilości toksycznych soli, które zbiją poziom i zablokują absorpcję innych składników pokarmowych, m.in. wapnia (Ca). I na odwrót, pobieranie magnezu może być zastopowane nadmiernym stężeniem wapnia oraz amonu. Ważne! Magnez nie jest absorbowany przez roślinę, jeżeli poziom pH kwasowości podłoża zawiera się w granicach 2.0-6.4 pH!
Najlepszym źródłem magnezu w razie problemów jest sól Epsom'a (najszybciej absorbowana) oraz popularny dolomit;



CYNK (Zn) - mikroelement; element niemobilny.

Korzyści: Cynk ma odgrywa ważną rolę i bierze udział w wielu procesach zachodzących podczas życia/rozwoju rośliny; cynk sprawia, że grupa ponad 80 enzymów poprawnie pełni swoją funkcją; przede wszystkim cynk ma wpływ na wielkość rośliny oraz jej dojrzewanie, jak również produkcję liści, gałązek i łodyg; cynk jest niezbędnym komponentem wielu enzymów oraz hormonu wzrostu - giberelinu, a niskie poziomy tegoż hormonu powodować mogą karłowacenie liści i nowych pędów; cynk jest również ważny w procesie tworzenia się i aktywności chlorofilu w roślinie; odpowiedni poziom cynku wspiera roślinę podczas długich susz;
Niedobory cynku będzie objawiać się punktowym odbarwianiem liści między żyłkami, początkowo tych starszych i postępować ku większym i młodszym listkom; żółknięcie pomiędzy żyłkami może być połączone z bladnięciem całej powierzchni liścia; jeżeli deficyt cynku rozpocznie się gwałtownie, może przypominać symptomami niedobór żelaza (Fe) i manganu (Mn), bez objawiania się karłowatymi liśćmi; Ważne! Pobieranie cynku jest zablokowane, gdy odczyn pH gleby zawiera się w przedziałach: 4.5-4.7 oraz 7.5-9.5!
Wszystkie pożywki chemiczne/organiczne, które zawierają w składzie potas będą uzupełniać również braki cynku; deficyt cynku uzupełnią również: siarczan cynku oraz tlenek cynku;


ŻELAZO (Fe) - mikroelement; element niemobilny;

Korzyści: żelazo jest istotnym komponentem enzymów roślinnych, jest również ważny podczas transportu elektronów w procesie fotosyntezy; żelazo reaguje z wieloma innymi pierwiastkami wchodzącymi w skład rośliny; jeżeli dodasz zbyt dużo żelaza bez równoczesnej aplikacji odpowiedniej ilości fosforu, zablokujesz pobieranie fosforu; w przypadku deficytu żelaza, tkanka liścia pomiędzy żyłkami listnymi blednie lub/i stanie się biaława (nie żółta, jak to jest w przypadku deficytu magnezu); efekty niedoboru są widoczne na niższych partiach liści, natomiast nowe listki wyrastają niemal pozbawione chlorofilu i zniekształcone; przebarwienia na liściach zaczynają się blisko ??czenia pióropusza liści z gałązką i postępują ku końcówkom liścia; roślina ma zwiększone problemy z absorpcją żelaza (w uprawach outdoor) podczas bardzo wysokich temperatur; żelazo najlepiej wchłaniane jest przy odczynie pH między 4.0-6.5; braki żelaza uzupełnić można środkami chemicznymi takimi jak tlenek żelaza lub tlenek żelazawy; najprostszą jednak metodą jest podlanie roślin "rdzawą" wodą (tylko w odpowiedniej dawce oczywiście)

[GanjaFarmeR]

Zacznij czytać od punktu 1, aż znajdziesz przyczynę swoich zmartwień.
Potem zajrzyj do drugiej części tekstu.
Tam dowiesz się, jak pomóc swojej roślince.

BĄDŹ OSTROŻNY! Zanim dokonasz rewolucji w swoim ogródku, upewnij się, że podejmujesz właściwą decyzję!

---

1. Jeśli problem dotyczy tylko dolnej lub środkowej części rośliny, idź do punktu 2.
Jeśli objawy występują tylko na czubkach wzrostu, zajrzyj do punktu 10.
Jeśli cała roślina wygląda chorowicie, idź do pkt. 6.

2. Większość liści jest żółta lub bladozielona. Listki umierają i opadają. Wzrost jest powolny. Krawędzie liści nie są zawinięte do góry.

NIEDOBÓR AZOTU (N)

3. Krawędzie liści są uniesione, a końcówki skręcone. Liście żółkną (a nawet brązowieją), ale żyłki pozostają zielone.

NIEDOBÓR MAGNEZU (Mg)

4. Liście żółkną i/lub brązowieją. Pojawiają się żółte, brązowe lub martwe plamy, głównie przy krawędziach, które mogą być niekiedy zwinięte. Roślina jest za wysoka.

NIEDOBÓR POTASU (K)

5. Liście są ciemnozielone lub czerwono-purpurowe. Łodygi i szypułki mogą mieć czerwoną lub fioletową powierzchnię. Liście żółkną lub zwijają się w dół i łatwo opadają. Wzrost jest spowolniony, a listki nieduże.

NIEDOBÓR FOSFORU (P)

6. Końcówki liści są żółte, brązowe i/lub martwe. Reszta rośliny wygląda zdrowo i zielono. Łodygi mogą być miękkie.

NADMIAR NAWOZU (zazwyczaj azotu), ZBYT MOKRA LUB NIEPRZEPUSZCZALNA GLEBA (rozrzedzić piaskiem lub keramzytem), USZKODZONE KORZENIE

7. Liście są zakręcone jak barani róg (w dół) i mają ciemnozieloną, szarą, brązową lub złotawą barwę.

NADMIAR AZOTU (N)

8. Roślina więdnie, choć gleba jest wilgotna.

NADMIAR NAWOZU LUB WODY, USZKODZONE KORZENIE LUB CHOROBA (np. grzyb). CZASAMI (bardzo rzadko) MOŻE TO BYĆ NIEDOBÓR MIEDZI (Cu)

9. Roślina nie kwitnie, choć jest zaciemniana 12 godzin na dobę przez ponad dwa tygodnie.

ZACIEMNIENIE NIE JEST CAŁKOWITE. ZA DUŻO AZOTU. ZBYT CZĘSTO PRZYCINANA.

10. Liście są żółtawe lub białe, ale żyłki pozostają zielone.

NIEDOBÓR ŻELAZA (Fe)

11. Liście są jasnozielone i/lub żółkną u podstawy, podczas gdy krawędzie pozostają zielone. Pomiędzy żyłkami mogą pojawiać się martwe plamki. Liście nie są skręcone.

NIEDOBÓR MANGANU (Mn)

12. Tak jak w pkt. 11, tyle że liście są skręcone.

NIEDOBÓR CYNKU (Zn)

13. Liście skręcają się, brązowieją i odpadają.

LAMPA JEST ZA BLISKO ROŚLINY LUB WYSTĄPIŁ NIEDOBÓR WAPNIA (Ca) LUB BORU

14. Masz po prostu słabą roślinę.

---

AZOT (N)

Roślina potrzebuje bardzo dużo azotu podczas wzrostu wegetatywnego, ale łatwo go też przedawkować.
Jeśli dodałeś go za dużo, przepłucz glebę dużą ilością czystej wody bez nawozu.
Azot zawarty w związkach rozpuszczalnych (szczególnie w azotanach) jest natychmiast przyswajalny przez rośliny, podczas gdy nierozpuszczalny (np. mocznik) musi najpierw zostać rozłożony przez bakterie.
Unikaj stosowania azotu amonowego, który może blokować przyswajanie innych minerałów.
Nadmiar azotu może też opóźnić kwitnienie, natomiast jego niedobór podczas kształtowania się kwiatów dobrze wpływa na smak zioła.

---

MAGNEZ (Mg)

Niedobór magnezu to dość częsty problem, jako że konopie potrzebują go sporo, a większość nawozów nie zapewnia wystarczającej ilości.
Można temu zaradzić, dodając dolomit w ilości 1 łyżeczki na każde 2 litry ziemi.
Pobieranie magnezu może być zaburzone przez nadmiar wapnia, chloru lub azotu amonowego.
Blokowanie działa także w drugą stronę, więc staraj się nie przesadzać, uzupełniając niedobory Mg.

---

WAPŃ (Ca)

Braki wapnia są bardzo rzadkie. Zazwyczaj wiążą się one z mocno kwaśnym odczynem gleby.
Uzupełnić je można, dodając do ziemi dolomit lub pokruszone skorupki jajek.

---

POTAS (K)

Zbyt duża ilość sodu może zablokować przyswajanie potasu.
Przyczyną tego może być nadużywanie sody (popularny środek podwyższający pH), nadmiar nawozów naturalnych lub stosowanie filtrów do zmiękczania wody (których nie powinno się w ogóle używać).
Jeśli problemem jest nadmiar sodu, należy przepłukać glebę czystą wodą.
Potas może być też zablokowany przez zbyt dużą ilość wapnia, azotu amonowego lub zbyt niską temperaturę.

---

FOSFOR (P)

Niewielki niedobór w okresie kwitnienia to normalne zjawisko, ale nie można pozwolić, by był za duży.
Czerwone zabarwienia łodyg i szypułek jest u wielu odmian normalną, zakodowaną w genach cechą, a czasami wynika też z niedoboru azotu, potasu lub magnezu.
Tak więc objaw ten nie zawsze oznacza brak fosforu.
Nadmiar fosforu może spowodować niedobór żelaza.

---

ŻELAZO (Fe)

Niedobór zazwyczaj jest skutkiem zbyt wysokiego pH gleby, a nie braku żelaza w ziemi.
W takim wypadku należy zakwasić podłoże do poziomu pH 6,5 (a nawet 5,7 przy uprawie hydroponicznej) i pilnować, by roślina nie otrzymywała zbyt dużo fosforu.

---

MANGAN (Mn)

Przyswajanie manganu jest zaburzane przez zbyt wysokie pH ziemi lub nadmiar żelaza.

---

CYNK (Zn)

Także może być zablokowany przez zbyt wysokie pH.
Przy zbyt alkalicznym odczynie deficyty Zn, Fe i Mn często występują jednocześnie.
Rozwiązaniem jest zakwaszenie gleby.
Cynku można dodać, po prostu wsadzając do gleby kawałki tego metalu.

---

BOR

Niedobór uzupełniamy kwasem bornym, dostępnym w każdej aptece jako środek do przemywania oczu.
Stosujemy ¼ łyżeczki kwasu na litr wody.

---

KONTROLUJ WODĘ

Kamień na kranach i prysznicach oznacza, że woda jest twarda, tzn. zawiera dużo substancji mineralnych.
Zwykłe filtry do wody nie likwidują problemu.
Z pomocą mogą przyjść dejonizatory lub filtry odwróconej osmozy.
Na szczęście bardzo rzadko zdarza się, by zwykła „kranówka” nie nadawała się do podlewania roślin.

---

OGÓLNE PORADY DOTYCZĄCE NAWOŻENIA

Konopie są mało wymagające i niezbyt kapryśne, ale dla uzyskania lepszego efektu należy zachować odpowiednie proporcje składników:

• W fazie wzrostu wegetatywnego należy podawać dużo azotu i mniej fosforu oraz potasu.
Stosunek NPK nawozu powinien wynosić około 10-7-8 (czyli np. 20-14-16).

• W okresie kwitnienia roślina potrzebuje więcej fosforu, a nadmiar azotu może jej przeszkadzać.
Dobrym rozwiązaniem będzie nawóz o NPK 4-8-8.
Po nawożeniu sprawdzaj pH.
Jeśli nie masz pewności, jak dawkować nawóz, stosuj ilości zalecane dla pomidorów.

---

ODCZYN GLEBY

pH gleby po dodaniu nawozu powinno zawierać się w przedziale 5,9-6,5 (5,5-6,1 dla hydroponiki).
Mikroelementy (Fe, Zn, Mn, Cu) zostają zablokowane, gdy pH przekroczy 7,0,
a makroelementy (N, P, K, Mg) – poniżej 5,0.
Woda z kranu ma często odczyn zbyt zasadowy.
Ziemia z dużą zawartością materii organicznej jest zazwyczaj zakwaszona i wymaga neutralizacji, np. dolomitem.
Odczyn najłatwiej kontrolować papierkiem lakmusowym.
Do dokładnego pomiaru można używać mierników elektronicznych.

---

ZIMNO

Temperatury poniżej 10°C mogą zaburzyć przyswajanie fosforu.
Niektóre odmiany, np. równikowe sativy, źle znoszą chłodny klimat.
Jeśli możesz zapewnić korzeniom nieznacznie wyższą temperaturę, sytuacja powinna się poprawić.

---

GORĄCO

Jeśli lampy znajdują się za blisko rośliny, górne liście mogą się zwijać i wysychać, sprawiając wrażenie niedoboru minerałów.
Jeśli potrzymasz rękę na wysokości szczytów rośliny i po około minucie będzie Ci gorąco, lampa jest za blisko.
Temperatura w pomieszczeniu nie powinna przekraczać 29°C (lub 33°C przy sztucznym CO₂).

---

WILGOTNOŚĆ

40–80% powinno być w sam raz.
Mniejsza wilgotność sprawia, że liście są cienkie i pomarszczone,
większa sprzyja rozwojowi pleśni.

---

SPRAYE

Kropelki wody rozpylonej na liście działają jak szkło powiększające i przy mocnym świetle wypalają drobne białe, żółte lub brązowe punkciki, które mogą wyglądać jak objawy niedoboru minerałów.

---

ZA MAŁO ŚWIATŁA

Niedobór lub zły rodzaj światła objawia się szybkim wzrostem w górę zamiast na boki.
Zamiast zwykłych żarówek lub halogenów lepiej zainwestować w świetlówki lub lampy sodowe (najlepsze).
Doskonałym i najtańszym źródłem światła jest oczywiście słońce.

---